Stamoulis Publications Home Page



                e-shop                          .

0
              .
English
 
eBooks
 
 
&
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
-
 
 
 
 
-
 
 
 
 
-
 
 
 
 
 
 
 
 
-
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
RapidSSL
Google+

> > > >


: 13/03/2011
 

Κωνσταντινοπολις: «Πλις περφηµος και επισηµοττη εν τη ιστορα του κσµου. Κεται επ της Θρκης κατ την 41ην µοραν, Ο και 16 βορεου πλτους και κατ την 28ην µοραν 58 και 14 ανατολικο µκους. Εναι εκτισµνη επ της θσεως του αρχαου Βυζαντου. Διετλεσε πρωτεουσα του Ρωµακο κρτους απ κτσες της (330 µ.Χ.) µχρι της απ των υιν του Θεοδοσου χωρισµο του κρτους. Κατπιν, της Βυζαντινς αυτοκρατορας (απ του 1204-1261 πρωτεουσα της εφηµρου Λατινικς Αυτοκρατορας) µχρι της αλσεως υπ των Τορκων (1453) και της Οθωµανικς Αυτοκρατορας µχρι της εις γκυραν µεταθσεως (1923) της δρας της τουρκικς κυβερνσεως». Η Κωνσταντινοπολη, εναι η Πλη των πλεων, η Βασιλεουσα, η Αγα Σοφα, ο Βσπορος, το Πατριαρχεο, ο χρυσοκντητος δικφαλος αητς στα πορφυρ σαντλια του τελευταου Αυτοκρτορα.

 

Χρονις-σταθμο της Κωνσταντινοπολης
667 π.Χ. Ο Βζαντας, µε Μεγαρες και Αθηναους, ιδρει τον οικισµ του Βυζαντου.
340 π.Χ. Ο Φλιππος ο Β της Μακεδονας εκστρατεει εναντον του Βυζαντου, αλλ αποτυγχνει να καταλβει την πλη.
6 π.Χ. Ο Ποµπιος εντσσει το Βυζντιο στη Ρωµακ Αυτοκρατορα.
195: Ο Σεπτµιος Σεβρος καταστρφει την πλη, αλλ την ξαναχτζει και θεµελινει τον Ιππδροµο.
324: Ο Κωνσταντνος γνεται αυτοκρτορας της Ρωµακς Αυτοκρατορας και ανακηρσσει το Βυζντιο, να πρωτεουσα της αυτοκρατορας, µε την ονοµασα Να Ρµη, αλλ η πλη γνεται ευρτερα γνωστ ως Κωνσταντινοπολη.
Τοπχαν, 1925412: Ο αυτοκρτορας Θεοδσιος Β’ ξεκιν την κατασκευ του τειχν, που µειναν γνωστ ως θεοδοσιαν τεχη.
532: Η Στση του Νκα καταπνγεται στο αµα απ τους µισθοφρους, µετ απ εντολ του Ιουστινιανο και µσα στον Ιππδροµο σφαγιζονται κοντ στα 30.000 τοµα.
532: Ο Ιουστινιανς θεµελινει την Αγι Σοφι και το 537 µ. Χ. γνονται τα επσηµα εγκανι της. Κατ την παρδοση, ο Ιουστινιανς προχρησε µχρι τον ιερ µβωνα και αναφνησε «Νενκηκ σε Σολοµν». Στον διο οφελεται η ανγερση της Αγας Ειρνης και τµηµτων του Μεγλου Παλατιο.
674: Ξεκιν η πενταετς πολιορκα της Κωνσταντινοπολης απ τους Σαρακηνος.
1071: Ο αυτοκρτορας Ρωµανς Διογνης ατιµζεται και καθαιρεται, καθς ο βυζαντινς στρατς κατατροπνεται απ τους Σελτζοκους στη γνωστ Μχη του Μαντζικρτ.
1204: Ο στρατς της Δ’ Σταυροφορας καταλαµβνει την Κωνσταντινοπολη και ανεβζουν στο θρνο τον κµη της Φλνδρας Βαλδουνο τον Α’, αντικαθιστντας τον αυτοκρτορα Αλξιο τον Δ’ τον οποο εχαν βοηθσει ξι µνες νωρτερα.
1261: Ο Μιχαλ Η’ ο Παλαιολγος, ανακαταλαµβνει την Κωνσταντινοπολη απ τους Βενετος.
1350: Χτζεται ο Πργος του Γαλατ απ τους Γενοβζους που κατοικον στην Κωνσταντινοπολη και χρησιµοποιεται ως παρατηρητριο.
1422: Ο Μουρτ Β ξεκιν την πρτη οθωµανικ πολιορκα της πλης.
1444: Οι Ογγροι ανταποκρνονται στο κλεσµα των βυζαντινν για βοθειαΗ γφυρα του Γαλατ, 1935
απ την πολιορκα των Οθωµανν, αλλ εξοντνονται (περπου 25.000 στρατιτες) στη Μχη της Βρνας, στη Μαρη Θλασσα.
1453: Ο Μωµεθ ο Β’, µετ απ πολιορκα 54 ηµερν καταλαµβνει την Κωνσταντινοπολη, τερµατζοντας τσι την πολχρονη ιστορα της βυζαντινς αυτοκρατορας.
1455: Χτζεται το κστρο του Γεντκουλε.
1470: Πνω απ την εκκλησα των Αγων Αποστλων χτζεται το τµενος Φατχ.
1478: Ολοκληρνεται το παλτι του Τοπκαπ, η ανγερση του οποου ξεκνησε το 1465. Μχρι το 1856 θα εναι η επσηµη κατοικα των σουλτνων.
1616: Εγκαινιζεται το Μπλε Τζαµ, µετ απ 8 χρνια εργασιν.
1729: Αρχζει τη λειτουργα του στην Κωνσταντινοπολη το πρτο οθωµανικ τυπογραφεο.
1843: Ξεκιν η ανγερση του Ντολµαµπαχτσ, που θα ολοκληρωθε το 1856, ταν και θα εγκατασταθε εδ ο σουλτνος Αβδολ Μετζτ Α’, εγκαταλεποντας τσι το παλτι του Τοπκαπ.
1845: Χτζεται η πρτη ξλινη γφυρα του Γαλατ στον Κερτιο.
1875: Εγκαινιζεται ο υπγειος σιδηρδροµος στο Γαλατ (και τρτος στον κσµο), που σµερα εναι γνωστς ως Τουνλ.
1888: Το θρυλικ ριεντ Εξπρς κνει την πρτη του διαδροµ, µε αφετηρα το Παρσι και τερµατισµ την Κωνσταντινοπολη.
1919: Γλλοι και γγλοι καταλαµβνουν την Κωνσταντινοπολη και µνουν στην πλη ως το 1922.
1922: Καταργεται το σουλταντο και αναδεικνεται η προσωπικτητα του Μουσταφ Κεµλ Πασ, γνωστο ως Κεµλ Ατατορκ (Πατρας των Τορκων).
1923: Η Κωνσταντινοπολη παει να εναι πρωτεουσα της νας Τουρκας, µε την µεταφορ των κρατικν θεσµν στην γκυρα.
1928: Η Κωνσταντινοπολη µετονοµζεται και επισµως απ το τουρκικ κρτος Istanbul (Ισταµπολ).
1936: Η Αγι Σοφι µετατρπεται σε µουσεο.
1938: Ο Κεµλ Ατατορκ πεθανει στο παλτι του Ντολµαµπαχτσ.
1973: Εγκαινιζεται η κρεµαστ γφυρα του Βοσπρου που συνδει την ευρωπακ µε την ασιατικ πλευρ της Κωνσταντινοπολης.

Φωτογραφες: (Αριστερ) Τοπχαν, 1925. (Δεξι) Η γφυρα του Γαλατ, 1935

 

Γνωρζοντας την Πλη


Για να γνωρσεις µια πλη, πρπει να την περπατσεις. Και για να συµβε αυτ, πρπει η δια η πλη να σε προκαλσει, ετε µε το  ιστορικ παρελθν και τους µθους της, ετε µε τις σγχρονες µυρωδις και τα χρµατα της. Η Κωνσταντινοπολη εναι απ τις πλεις που σε προκαλον. Ξαν και ξαν. Κθε φορ που βαδζεις στα ατλειωτα σοκκια της, σου  αποκαλπτει και να µυστικ της, κθε φορ που πιστεεις τι την χεις  χορτσεις, συνειδητοποιες τι δεν χεις γνωρσεις τποτα. Κι υπσχεσαι στον εαυτ σου να ξαναγυρσεις…

Η Κωνσταντινοπολη, εντυπωσιζει τον επισκπτη της µε την πρτη µατι. Δεν εναι µνο τα βυζαντιν µνηµεα, τα οθωµανικ παλτια, η σγχρονη ζω της και οι πολβουες αγορς της, αλλ και το µγεθς της –πληθυσµιακ και πολεοδοµικ: Η αξηση του πληθυσµο της εναι… εκρηκτικ, αν σκεφτε κανες τι απ τους 7.500.000 κατοκους του 1993, χει εκτοξευτε σµερα στους 17.000.000 κατοκους. Η εσωτερικ µετανστευση κατοκων απ τις ανατολικς, φτωχς περιοχς της χρας, που αναζητον στην Πλη καλτερες συνθκες ζως κι εργασας, εναι µαζικ τα τελευταα χρνια κι αυτ χει ως επµενο αποτλεσµα την ναρχη δµηση και την ραγδαα πολεοδοµικ επκταση στις γρω περιοχς. Σµφωνα µε στατιστικ στοιχεα, κθε χρνο ο πληθυσµς της αυξνει κατ 5% και οι δρµοι της κατ 1.000! Εν το πολεοδοµικ της συγκρτηµα απλνεται σε µκος 150 χλµ και πλτος 50 χλµ (!).

Απ τους σηµαντικτερους τουριστικος προορισµος σµερα, η Κωνσταντινοπολη υποδχεται κθε χρνο περισστερους απ 3.000.000 τουρστες. Η πλειοψηφα τους κινεται στους ιστορικος χρους, αλλ ποιοι επιχειρσουν να επισκεφτον και τις γρω περιοχς περιοχς της ασιατικς πλευρς, θα αποζηµιωθον πλρως –η φυσικ οµορφι του Βοσπρου, του Κερτιου, του Μαρµαρ και των Πριγκηποννσων εναι µοναδικ. Απ την λλη µερι, θα ικανοποιηθον απ τις γεσεις της τουρκικς και πολτικης κουζνας, την ντονη νυχτεριν ζω, την ευγνεια των κατοκων της και, φυσικ, τις αγορς. Η µετακνηση στην πλη µε τα µσα µαζικς µεταφορς εναι ικανοποιητικ και δεν κοστζει, εν η µορφολογα και η τοπογραφα της πλης σε προκαλε να περπατσεις.

Φωτογραφα: Περιστροφικς χορς Δερβση σε κντρο της Κωνσταντινοπολης

 

Βαδζοντας στην Πλη
Κυρως πλη: Εκτενεται απ τη µερι της δυτικς ακτς του Κερτιου κλπου και καταλαµβνει την τριγωνικ χερσνησο που αποτελοσε την παλι βυζαντιν Κωνσταντινοπολη. Η κυρως πλη εναι το πιο πυκνοκατοικηµνο διαµρισµα της Ισταµπολ µε ανατολτικη συγκρτηση, πολεοδοµα κι αρχιτεκτονικ. Εναι ακµα η περιοχ που υψνονται οι περφηµοι εφτ λφοι που δωσαν στην Κωνσταντινοπολη την ονοµασα «Επτλοφος». Περιοχ ανατολικ του Κερτιου κλπου: Εναι το λεγµενο «ευρωπακ» τµµα της πλης. Η ονοµασα οφελεται στο γεγονς τι η περιοχ αυτ αποτελοσε, απ τα χρνια του Βυζντιου, τπο κατοικας και δραστηριτητας των ξνων εµπρων, των διπλωµατν και των πλουσιτερων κατοκων. Με την προδο του χρνου εγκαταστθηκε εκε το ελληνικ στοιχεο της Κωνσταντινοπολης και δηµιουργθηκαν αρκετς ελληνικς συνοικες που κµασαν µχρι τα µσα του 20ου αι. Ονοµασττερες απ’ αυτς εναι το Πραν (Μπεογλου) κι ο Γαλατς. Το ευρωπακ τµµα της πλης χει σγχρονη πολεοδοµικ συγκρτηση, µεγλους δρµους και µοντρνα κτρια.

Προστια: Εναι τα οικοδοµικ συγκροτµατα που βρσκονται στις δυο ακτς του Βοσπρου και στις ακτς της θλασσας του Μαρµαρ. Απ την ασιατικ πλευρ του Βοσπρου σηµαντικτερα προστια εναι το Σκουτρι, η Χαλκηδνα, το Κουσγιουντζοκ, το Γκιλτεπε, το Φενρµπαχτσε και το Μποσταντζ, εν απ την ευρωπακ πλευρ το Μπεσκτας, το Κουρουτσεσµς, το Ταρπιες Μπουγιοκντερε, το Αρναοτκιο, το Μπακρκιο (Μακροχρι) και το Γεσλκιο (γιος Στφανος). Η δυτικ και η ανατολικ πλευρ της πλης (που χωρζονται απ τον Κερτιο κλπο) συνδονται µε δυο µεγλες γφυρες: την Καρκιο (Γφυρα του Γαλατ) και την Αζακαπο (Ατατορκ). Το κριο µρος του λιµανιο βρσκεται στο χρο ανµεσα στην εσοδο του Κερτιου κλπου και της δετερης γφυρας, εν στο βθος του κλπου υπρχουν ναυπηγεα και βιοµηχανικ συγκροτµατα.

Φωτογραφα: Πωλητς σαλεπιο με παραδοσιακ φορεσι στην Αιγυπτιακ αγορ

 

 Τα αξιοθατα της Πλης


Η Κωνσταντινοπολη εναι απ τις λγες πλεις που µπορε να µαγψει τον επισκπτη µε το ιστορικ παρελθν και το σγχρονο παρν της. Σε µια πενθµερη διαµον του, χει τη δυναττητα, χι µνο να δει τα πιο σηµαντικ αξιοθατα, αλλ και ν’ ανακαλψει τους χους και τα χρµατ της. Με µια γργορη µατι, τα σηµαντικτερα µνηµεα και οι περιοχς που χουν ενδιαφρον για τον επισκπτη εναι: Ο νας της Αγας Σοφας, το ανακτορικ συγκρτηµα Τοπκαπ, τα ιστορικ τζαµι της πλης - Σουλτν Αχµτ (1609-1616) που ονοµζεται και «Μπλε Τζαµ», Μπεγιαζτ (1501-1506), Σουλεµανι (1550-1557) και Γεν Τζαµ (1597-1663)- η Βασιλικ Δεξαµεν, το παλτι του Ντολµαµπαχτσ, η συνοικα του Φαναρου -που και το Οικουµενικ Πατριαρχεο- η Σκεπαστ κι Αιγυπτιακ Αγορ, τα τεχη του Θεοδοσου, το Αρχαιολογικ Μουσεο Μουσεο Αντικν, το Μουσεο Τουρκικς και Ισλαµικς Τχνης, οι εκκλησες της Αγας Τριδας, της Ζωοδχου Πηγς Μπαλουκλ και της Παναγας των Βλαχερνν, οι Μονς της Χρας και του Παντοκρτορος, τα τεχη της Ρωµυλας, τα Πριγκηπονσια...


Η Αγι Σοφι
«Νενκηκ σε Σολοµν»! Μ’ αυτ τα λγια –σµφωνα µε τους ιστορικος και τους χρονικογρφους της εποχς- εξφρασε τον θαυµασµ του ο αυτοκρτορας Ιουστινιανς, ταν αντκρισε την Αγι Σοφι, την ηµρα των θυρανοιξων της στις 27 Δεκεµβρου του 537, θλοντας τσι να δεξει τι το ιερ αυτ σµβολο της χριστιανοσνης υπερβαινε σε µεγαλοπρπεια το Να του Σολοµντα στα Ιεροσλυµα.

Καννα λλο θρησκευτικ µνηµεο δεν ταυτζεται µε την ορθδοξη πστη, το Βυζντιο και την πλη της Κωνσταντινοπολης, σο ο νας της Αγις Σοφις. Σµφωνα µε τους ιστορικος, η πρτη εκκλησα, αφιερωµνη στην του Θεο Σοφα και στην δια τοποθεσα, χτστηκε απ τον Μγα Κωνσταντνο το 325 µ.Χ. Λγα χρνια αργτερα, ο γιος του Κνστας µεγλωσε το οικοδµηµα (τα εγκανια γιναν το 360 µ.Χ.), αλλ το 404 µ.Χ., ο λας εξοργισµνος για την εξορα του Αγου Ιερρχου, Ιωννου του Χρυσοστµου, καψε το να. Τον ξανκτισε (413/415 µ.Χ.) ο αυτοκρτορας Θεοδσιος Β’, αλλ πλι κηκε, αυτ την φορ απ τους στασιαστς, κατ τη «Στση του Νκα» το 532 µ.Χ. Αυτ συνβη επ Ιουστινιανο κι αυτς ταν που αποφσισε, την δια χρονι, να χτσει τον µεγαλοπρεπστερο να για την εποχ του. τσι, απαλλοτρωσε κι αποζηµωσε λα τα γρω οικοδοµµατα, ανθεσε τα σχδια και την κατασκευ του στον µαθηµατικ Ανθµιο τον Τραλλιαν και τον αρχιτκτονα Ισδωρο το Μιλσιο και συγκντρωσε ,τι πιο πολτιµα και σπνια υλικ βρκε, απ’ λη την -ττε γνωστ ως- οικουµνη: Πρσινα µρµαρα απ την Κρυστο, ροδχροα µε λευκς φλβες απ τη Φρυγα, ανοιχτµαυρα µε γαλζιες φλβες απ το Βσπορο, κκκινα µε λευκ στγµατα απ τη Θβα της Αιγπτου και µρµαρα µε διφορους λλους χρωµατισµος απ διφορες περιοχς.

Ο νας κατασκευστηκε µσα σε 5 χρνια και τα θυρανοξι της γιναν στις 27 Δεκεµβρου του 537, αλλ για την ολοκλρωσ της –κατ’ λλους ιστορικος- απαιτθηκαν λλα 10 χρνια (548 µ.Χ.). Στο προαλιο του ναο υπρχε και η κρνη στην οποα αναγρφονταν η καρκινικ φρση «ΝΙΨΟΝΑΝΟΜΗΜΑΤΑΜΗΜΟΝΑΝΟΨΙΝ», (ξπλυνε τις αµαρτες σου, χι µνο το πρσωπ σου).

Η Αγι Σοφι κατχει περοπτη θση στην ιστορα της αρχιτεκτονικς, γιατ οι Ανθµιος και Ισδωρος ταν οι πρτοι που κατασκεασαν να οικοδµηµα 78,16 µτρων µκους και 71,82 πλτους, µε τρολο στηριγµνο σε τσσερις πεσσος. Αυτο οι πεσσο (κτιστο τετργωνοι στλοι), που απχουν µεταξ τους 30 µ., στηρζουν τα τσσερα µεγλα τξα πνω στα οποα εδρζεται ο τρολος, µε διµετρο 31 µτρων. Ο τρολος δνει την εντπωση τι αιωρεται, εξαιτας των παραθρων που βρσκονται γρω στη βση του. Το στυλ αυτ ονοµστηκε «Βασιλικ µετ Τρολου» και ταν µοναδικ. Αξζει να σηµειωθε τι η Αγι Σοφι αποτλεσε και το µεγαλτερο οικοδµηµα της εποχς και µετ απ 1.000 χρνια ρχισε σταδιακ να χνει τα πρωτεα (γιος Πτρος Ρµης, γιος Παλος Λονδνου, καθεδρικς νας Μιλνου).
Δυστυχς το 558 µ. Χ. και µετ απ φοβερ σεισµ ο τολµηρτατος στη σλληψη και κατασκευ, για την εποχ του, θλος (τρολος) κατπεσε και συντριψε την αψδα παρ τον ιερ µβωνα, τον διο τον µβωνα, το κιβριο και την Αγα Τρπεζα. Ττε ανλαβε ο ανηψις του Ισιδρου, ο Ισδωρος ο νετερος, ισξιος του θεου του και κτισε τον νο θλο που υφσταται µχρι σµερα. Στις 24 Δεκεµβρου του 563 τελστηκαν απ τον Πατριρχη Ευτχιο τα δετερα εγκανια, παρουσα του Αυτοκρτορα και του λαο της Κωνσταντινοπολης.

Ο νας αποτλεσε σε λη τη διρκεια της Βυζαντινς Αυτοκρατορας την δρα του Οικουµενικο Πατριαρχεου Κωνσταντινουπλεως και σηµαντικτερος νας της Ορθδοξης εκκλησας. Κατ την περοδο των Σταυροφοριν και συγκεκριµνα κατ την περοδο 1204-1261 ο νας γινε Ρωµαιοκαθολικς και µετ την λωση της Κωνσταντινοπολης το 1453 µετατρπηκε σε µουσουλµανικ τµενος. Στη διρκεια της λωσης απ τους Φργκους, η Αγα Σοφα υπστη τερστιες ζηµις, εν στην περοδο την Οθωµανικς Αυτοκρατορας γιναν στο να σηµαντικς καταστροφς στις τοιχογραφες του ναο (ασβεστθηκαν), αφο η απεικνιση του ανθρπινου σµατος θεωρεται βλασφηµα για το Ισλµ. Ο νας µε την σπουδαα αρχιτεκτονικ του αποτλεσε πρτυπο για την κατασκευ και λλων τεµενν πως το Μπλε Τζαµ.

To 1930 o Μουσταφ Κεµλ, στα πλασια του εκσυγχρονισµο της Τουρκας µεττρεψε το τµενος σε µουσεο. Σµερα ο νας εξακολουθε να εναι µουσεο, εν πραγµατοποιονται εργασες αποκατστασης των ψηφιδωτν του.

 

Το Μπλε Τζαμ
Το αντπαλο δος της Αγις Σοφις εναι το Μπλε Τζαµ Τζαµ του Σουλτνου Αχµτ (στα τορκικα Sultanahmet Camii) και θεωρεται ως να απ τα µεγαλτερα αριστουργµατα της ισλαµικς αρχιτεκτονικς παγκοσµως.

Βρσκεται σε απσταση αναπνος απ την Αγι Σοφι και τον αρχαο Ιππδροµο και χτστηκε κατ’ εντολ του 20χρονου –ττε- σουλτνου Αχµτ του Α, µε στχο να υποβαθµσει την λαµπρτητα της Αγις και να εναι ορατ απ τα πλοα που δισχιζαν τον Μαρµαρ και το Βσπορο. Χτστηκε µεταξ των ετν 1609 και 1616, απ τον αρχιτκτονα Σεντεφχρ Μεχµτ Αγ (µαθητ του µεγλου Μιµρ Σινν), αλλ ο διος ο σουλτνος µλις που πρλαβε να δει το τµενος του, αφο να χρνο µετ την ολοκλρωσ του πθανε (µλιστα ο τφος του βρσκεται στον χρο του τζαµιο). Το οικοδµηµα χει διαστσεις 53 επ 51 µτρα, εν ο κεντρικς κβος σκεπζεται απ να βαθµιδωτ σστηµα θλων και ηµθολων, που κορυφνεται στον κεντρικ θλο, η διµετρος του οποου εναι 33 µτρα, µε 43 µτρα ψος στο κεντρικ του σηµεο. Το συνολικ αποτλεσµα χαρακτηρζεται απ τλεια οπτικ αρµονα και οδηγε το µτι στην κορυφ του θλου. Το Μπλε Τζαµ εναι το µοναδικ στην Τουρκα που χει ξι µιναρδες. ταν κατασκευστηκαν ο Αχµτ κατηγορθηκε για αλαζονεα (καθς εκενη την εποχ τον διο αριθµ µιναρδων εχε και η Καµπα στη Μκκα), αλλ το πρβληµα ξεπερστηκε ταν… πλρωσε για να χτιστε νας βδοµος µιναρς στο τζαµ της Μκκας. Στο εσωτερικ του το τζαµ φιλοξενε περισστερα απ 20.000 χειροποητα κεραµικ πλακκια, φτιαγµνα στο ζνικ (την βυζαντιν Νκαια).

 

Το ανκτορο του Τοπκαπ
Με θα τον Βσπορο και τη Μαρη Θλασσα και ορατ απ τις περισστερες περιοχς της Κωνσταντινοπολης, το ανκτορο του Τοπκαπ χαρακτηρζεται απ την µεγαλοπρπεια, την πολυτλεια και τον γκο του και, φυσικ, κρβει πσω του ιστορα χρνων. Κυβερνητικ δρα της οθωµανικς αυτοκρατορας για 400 χρνια περπου, αλλ και κατοικα των διων των σουλτνων, το παλτι ρχισε να χτζεται το 1459 απ τον Μωµεθ τον Β για να επεκταθε τα επµενα χρνια απ τους διαδχους του, ανλογα µε τις ανγκες του καθνα. Ωστσο, εκενος που δωσε την µεγαλοπρπεια στο ανακτορικ συγκρτηµα που σµερα θαυµζουµε, ταν ο Σουλεµν ο Μεγαλοπρεπς, που στη δεκαετα του 1530-1560 χτισε τα σηµαντικτερα περπτερα και κτρια. Σµερα, το Τοπκαπ καταλαµβνει κταση 700.000 τ.µ. (διπλσια του Βατικανο και µισς του Μονακ) και περιβλλεται απ τεχη µκους 5 χλµ, εν «στολζεται» απ 28 πργους, 3 πλες στα τεχη της θαλσσης και 4 πλες στα τεχη της ξηρς.

Στους χρους του κατοικοσαν περπου εκοσι πντε χιλιδες τοµα και οι τρεις αυλς του χριζαν το συγκρτηµα σε τρεις περιοχς. Η πρτη, ανοιχτ στο κοιν για τις ακροσεις, κατληγε στην Πλη του Χαιρετισµο. Η δετερη ανκε
στο Ντιβνι, δηλαδ στο κυβερνητικ συµβολιο. Στην τρτη περιοχ, αυστηρ προσωπικ, βρισκταν το χαρµι, αποτελοµενο απ τριακσιες γυνακες ειδικ εκπαιδευµνες να υπηρετον το σουλτνο.
Στα πρτα χρνια το κριο νοµα του ανακτρου ταν «Σαρ Τζεντιντ- ι Αµιρ» (Νο Κρατικ Παλτι), αλλ απ τον 18ο αινα, επ σουλτνου Αχµτ του Γ, πρε την σηµεριν του ονοµασα «Τοπκαπ» (Πλη του Κανονιο), λγω των δο κανονιν που βρισκταν και τις δο πλευρς της πλης.

Ο τελευταος σουλτνος που ζησε στο Τοπκαπ ταν ο Αβδολ Μετζτ ο Α, ο οποος το 1853 εγκαταστθηκε στο Παλτι του Ντολµαµπαχτσ. Ως µουσεο το Τοπκαπ λειτουργε απ το 1924 και διαθτει µια ανεκτµητη συλλογ θησαυρν που συγκντρωσαν στα 470 χρνια της κυριαρχας τους οι σουλτνοι (απ δρα ξνων αρχηγν και διπλωµατν, µχρι λφυρα απ στρατιωτικς εκστρατεες). Επισκεφτετε την αθουσα του θησαυροφυλακου (εδ θα δετε χιλιδες πολτιµους και ηµιπολτιµους λθους, το στιλτο Τοπκαπ -που ενπνευσε τον Ζυλ Ντασσν, για την οµτιτλη ταινα του µε πρωταγωνστρια την Μελνα Μερκορη- το 86 καρατων Διαµντι του Κουταλ και τον χρυσοποκιλτο θρνος Μπαρµ) και, φυσικ, το χαρµι του παλατιο.

 

Το παλτι του Ντολµαµπαχτσ
Χτισµνο πνω στο Βσπορο, το παλτι του Ντολµαµπαχτσ χαρακτηρζεται απ την υπερβολικ χλιδ, την κραυγαλα πολυτλεια και τον φαντασµαγορικ δικοσµο. Επηρεασµνο απ την ευρωπακ αρχιτεκτονικ, το παλτι εντυπωσιζει µε τον γκο του, περιβλλεται απ τερστια αυλ, φιλοξενε περτεχνο κπο και «συντροφεεται» απ το φερνυµο τζαµ κι ναν εκπληκτικ ωρολογπυργο.

Η οικοδµηση του συγκροτµατος ταν ιδα του σουλτνου Αβδολ Μετζτ του Α, η δε κατασκευ του ξεκνησε το 1843 και ολοκληρθηκε το 1856, δηλαδ, 16 χρνια αργτερα, σε σχδια του δισηµου, στην εποχ του, αρµνιου αρχιτκτονα Καραµπτ Μπελιν.

Ο πρτος που το κατοκησε ταν ο εµπνευστς του κι αποτλεσε την επσηµη κατοικα και των επµενων ξι σουλτνων ως την δση της οθωµανικς αυτοκρατορας. Εδ συνεδρασε η πρτη οθωµανικ βουλ το 1877, εδ φιλοξενθηκε ο γερµανς αυτοκρτορας Γουλιλµος Γ το 1887, απ την προβλτα του παλατιο αναχρησε µε πλοο ο 36ος και τελευταος σουλτνος Μωµεθ Στ Μεχµτ Βαχιντεντν, το 1922 κι εδ φησε την τελευταα πνο ο «πατρας» του νου τουρκικο κρτους Κεµλ Ατατορκ, τον Νοµβριο του 1938. Απ τον θνατο του Ατατορκ, το παλτι του Ντολµαµπαχτσ λειτουργε ως µουσεο και συγκεντρνει το ενδιαφρον εκατοµµυρων επισκεπτν κθε χρνο. Κι χι δικα, ββαια: Την εσωτερικ διακσµηση (για την οποα χρησιµοποιθηκαν 14 τνοι χρυσο και 40 τνοι ασηµιο) επιµελθηκε ο διακοσµητς της περας του Παρισιο Sechan, τα κρσταλλα εναι µπακαρ, τα πιπλα φερµνα απ την Γαλλα, τα βζα απ τις Σβρες, τα µεταξωτ και τα χαλι απ την Χερκε και την Λυν, τα κηροπγια απ την Αγγλα…

Το κυρως παλτι απλνεται σε 14.600 τ.µ. και µε τα υπλοιπα κτσµατα φτνει τα 64.000 τ.µ., διαθτει δε 285 δωµτια, 43 αθουσες, 6 χαµµ και 1.427 παρθυρα. λα αυτ συµπληρνονται απ 156 ρολγια, 280 βζα, 58 κηροπγια, 131 µεγλα χαλι (το µεγαλτερο εναι 124 τ.µ.) και 99 µικρ -φυσικ, λα χειροποητα. Αξζει να σηµειωθε τι η πρσοψη του παλατιο αγγζει τα 600 µτρα και το συγκρτηµα χει συνολικ 12 πλες.

Για την ξενγηση απαιτεται τουλχιστον µιµιση ρα (για να µρος του παλατιο) και αξζει να δει κανες την αυτοκρατορικ πλη, την κρυστλλινη σκλα που φτνει στην αθουσα υποδοχς των πρεσβευτν, την αθουσα πανορµατος και την αθουσα τελετν. 

 

Η Βασιλικ Δεξαµεν
Ακριβς απναντι απ την Αγι Σοφι και κτω απ το δαφος, βρσκεται να εκπληκτικ αρχιτεκτνηµα, η Βασιλικ Δεξαµεν. Αξιλογο δεγµα της βυζαντινς µηχανικς, η κατασκευ της δεξαµενς υπολογζεται γρω στο 532 µ. Χ. ταν αυτοκρτορας ταν ο Μγας Κωνσταντνος. Χρησµευε για την υδροδτηση της πλης σε περιδους πολιορκας (οι επδοξοι εισβολες κατστρεφαν τα υδραγωγεα ριχναν δηλητριο στο πσιµο νερ), χρησιµοποιθηκε δε, ως την λωση της Πλης. Η δεξαµεν καλπτει κταση 10.000 τµ (143µ. µκος και 65µ. πλτος), ταν χωρητικτητας 80.000 κυβικν µτρων και για την κατασκευ της χρησιµοποιθηκαν 336 κονες, 8 µτρων ο καθνας.

Οι κονες αυτο εναι διαφρων ρυθµν και εικζεται τι µεταφρθηκαν απ διφορα ρωµακ µνηµεα, σε µια προσπθεια του Μεγλου Κωνσταντνου να ισχυροποισει τον χριστιανισµ και να αφσει πσω τον ειδωλολατρισµ. Επ ναν αινα µετ την πτση της Κωνσταντινοπολης, οι οθωµανο αγνοοσαν την παρξ της και ρχισαν να την ερευνον ταν διαπστωσαν τι οι κτοικοι της πλης προµηθεονταν νερ και… ψρευαν ακµα, απ τρπες στα υπγεια και τις αυλς τους. Κριο χαρακτηριστικ της δεξαµενς εναι οι δο κρηπδες κινων, µε κεφαλς Μδουσας (η µα στραβ και η λλη ανποδα). Μχρι πριν λγα χρνια, οι επισκπτες µποροσαν να την περιηγηθον µνο µε λµβους, αλλ απ το 1987 και µετ, ταν και ολοκληρθηκαν οι εργασες αποκατστασς της, τοποθετθηκαν ειδικο διδροµοι και η βλτα πλον γνεται κτω απ τους χους κλασικς µουσικς και υποβλητικο φωτισµο. Να σηµειωθε τι εδ γυρστηκαν σκηνς απ την ταινα του Τζαηµς Μποντ «Απ την Ρωσα µε αγπη».

 

Τα τεχη του Θεοδοσου
Η οχρωση της Κωνσταντινοπολης, αποτελοσε πρτιστο µληµα και καθκον για κθε βυζαντιν αυτοκρτορα, προκειµνου να εξασφαλιστε η προστασα των πολιτν. Ο Κωνσταντνος, µε την ανδειξη της αρχαας πλης του Βυζαντου σε πρωτεουσα της αυτοκρατορας, την περιβαλε µε τεχη, τα οποα επκτειναν οι διδοχο του. Ωστσο, τα εντυπωσιακτερα και ασφαλστερα κατασκευστηκαν απ τον Θεοδσιο τον Β (408-450), τα οποα, ββαια, δχθηκαν αρκετς επισκευς και επεµβσεις τους επµενους αινες, χι µνο απ τους βυζαντινος αυτοκρτορες, αλλ και απ τους Φργκους και Οθωµανος.

Τα τεχη του Θεοδοσου διθεταν τρεις αµυντικς ζνες (τφρο, προτεχισµα και κυρως τεχος), αρκετς πλες (Κερκπορτα, Χρυσ Πλη, Πλη του Ρωµανο κ..), αι το οχυρ επταπργιο που αργτερα ονοµστηκε απ τους Οθωµανος Γεντικουλ. Τα διπλ τεχη του Θεοδοσου εκτενονταν σε απσταση 6,5 χλµ, εχαν 11 πλες και 192 πργους και ουσιαστικ «κοµπωναν» την πλη απ την θλασσα του Μαρµαρ ως τον Κερτιο Κλπο. Τα τεχη αυτ, για 1000 χρνια ταν απρθητα και µνο ο Μωµεθ ο Πορθητς κατφερε να τα περσει, τον Μιο του 1453. Φυσικ, και οι σουλτνοι φρντισαν τα τεχη, τα οποα διατηρθηκαν σε καλ κατσταση µχρι και τα τλη του 17ου αινα. Σµερα, σζεται να µεγλο µρος τους και τα τελευταα χρνια, γνονται εκτεταµνες επισκευς. Εναι επισκψιµα και προσβσιµα και στο κστρο του Γεντικουλ (που χρησιµοποιθηκε απ τους οθωµανος ως τπος εκτελσεων, αλλ και φυλακ), ο επισκπτης µπορε να δει τον αυτοκρατορικ βυζαντιν αετ σκαλισµνο πνω απ την κεντρικ πλη, αλλ και την καταπληκτικ θα που απλνεται ως τη θλασσα του Μαρµαρ.

 

Σκεπαστ και Αιγυπτιακ Αγορ
Η Σκεπαστ Αγορ της Πλης, Μεγλη Αγορ (Καπαλ Τσαρσ), κατασκευστηκε λγο µετ την λωση απ τον Μωµεθ τον Β και σµερα (πρα απ την… χρηστικ της αξα), αποτελε µα απ τις τουριστικς ατραξιν της Κωνσταντινοπολης, αφο, κατ κριο λγο, κατακλζεται απ τουρστες κι χι απ ντπιους. Η Σκεπαστ Αγορ εναι να πολυδαδαλο συγκρτηµα, που εκτενεται σε 300 στρµµατα και διακλαδζεται απ 80 δρµους, φιλοξενε πνω απ 4.000 καταστµατα και 15.000 εργαζµενους και ο επισκπτης µπορε να βρει και ν’ αγορσει σχεδν τα πντα (χαλι, ροχα, κοσµµατα, βιβλα, υποδµατα, αντκες, ναργιλδες, σαµοβρια, κεχριµπαρνια κοµπολγια, υφσµατα, αναµνηστικ, εδη σπιτιο, τρφιµα). Τα περισστερα αντικεµενα και προντα εναι αποµιµσεις, αλλ παρ’ λα αυτ η τιµς τους, εναι τσουχτερς. Δεν αποκλεεται, ββαια, ψχνοντας να κνει κποιος και καλς αγορς. Απαρατητη προπθεση, το παζρι µε τους καταστηµατρχες. Στο χρο της αγορς, υπρχουν ακµα γραφικ καφενεα και εστιατρια.

Λγο πιο κτω, βρσκεται η Αιγυπτιακ Αγορ, Αγορ των Μπαχαρικν (και πρε το νοµ της απ τα µπαχρια, αλλ και τ’ λλα προντα που κυρως ρχο- νταν απ την Αγυπτο). Η Αιγυπτιακ Αγορ χει περισστερο ανατολτικο χρµα και φιλοξενε σε σχµα Γ, πεπου 80 καταστµατα στα οποα ο επισκπτης µπορε να βρει µεγλη ποικιλα σε µπαχαρικ, τυροκοµικ, ψρια, λακρδα βαρελιο, χαβιρι, παστουρµ, λουκοµια, καφδες, ξηρος καρπος, µλι, αφροδισιακ
φρµακα κι αρµατα.

 

Ο Πργος του Γαλατ
Σµερα, το εσωτερικ του δεν υποδηλνει την µεσαιωνικ καταγωγ του –καθς οι παρεµβσεις χουν αλλοισει τον χαρακτρα του- αλλ εξωτερικ εναι σωστ συντηρηµνος, εντυπωσιζει και προσελκει εκατοντδες επισκπτες καθηµεριν. Ο λγος για τον Πργο του Γαλατ που εναι ορατς απ τα περισστερα σηµεα της Πλης και απ την κυκλικ βερντα του µπορε να θαυµσει κανες πανοραµικ την Κωνσταντινοπολη µε τον Βσπορο, τον Κερτιο και τον Μαρµαρ και –αν η ατµσφαιρα εναι καθαρ- το µτι του να φτσει ως τα Πριγκηπννησα.

Ο πργος χτστηκε απ τους Γενοβζους το 1348, χει ψος 62 µτρα και διµετρο 9 µτρα και βρσκεται 140 µτρα απ την επιφνεια της θλασσας. Το 1509 υπστη ζηµις απ σεισµ, αλλ αναστηλθηκε, εν δχτηκε ανακαινσεις το 1794, το 1831, το 1875 και εκτεταµνη αναπαλαωση στην τριετα 1964-1967.

Απ τους οθωµανος χρησιµοποιθηκε ως παρατηρητριο (κυρως για πυρκαγις), αλλ σµερα στους δο τελευταους ορφους (8ο και 9ο) λειτουργον εστιατριο και νυχτεριν κντρο.

 

Το Φροριο της Ρωμυλας
Αφνοντας τα προστια της Κωνσταντινοπολης, που βρσκονται στην ευρωπακ ακτ του Βοσπρου και λγο πριν την δετερη κρεµαστ γφυρα που εννει την Ασα µε ην Ευρπη, ο επισκπτης συναντ το εντυπωσιακ Φροριο της Ρωµυλας, και Κστρο της Ευρπης. Το κατασκεασε ο Μωµεθ ο Πορθητς το 1452, να χρνο πριν την λωση της Πλης, µε στχο να εµποδσει την προµθεια των βυζαντινν απ την Δση, που ρχονταν µε πλοα απ τον Δοναβη και την Μαρη Θλασσα. Ο Μωµεθ χτισε το φροριο στο στεντερο σηµεο του Βοσπρου και ακριβς απναντι απ το Φροριο της Ανατολας Κστρο της Ασας (χτστηκε απ τον σουλτνο προπππο του Γιλντιρµ Μπαγιαζτ το 1393), τσι στε να µπορε να ελγχει κθε πρασµα πλοου –γι’ αυτ και αρχικ ονοµστηκε Μπογζ Κεσν (Φργµα του Στενο).

Σµφωνα µε τις ιστορικς µαρτυρες, το κστρο το σχεδασε ο διος ο Μωµεθ, που χρειστηκε µλις τρεις µνες για την κατασκευ του, δουλεοντας ακατπαυστα 1.000 τοιχοποιο και 2.000 εργτες. Τρεις µεγλοι προµαχνες κι λλοι ξι µικρτεροι, εξοπλισµνοι µε καννια µεγλου διαµετρµατος, σαν ικανο να ελγχουν το στεν πρασµα και ουσιαστικ να αποκλεσουν την Πλη στο σηµεο αυτ. Μετ την λωση της Πλης, το κστρο δεν εχε καµι στρατιωτικ σηµασα και χρησιµοποιθηκε ως φυλακ, ιδιατερα για αιχµαλτους πολµου. Κατ καιρος υπστη ζηµις και φθορς απ τον χρνο, αλλ το 1953 αναστηλθηκε και σµερα εναι ανοιχτ στο κοιν.

Στο εσωτερικ του λειτουργε να µικρ µουσεο κανονιν, φιλοξενε τα υπολεµµατα ενς τζαµιο και διαθτει να µικρ αµφιθατρο, στο οποο κθε καλοκαρι πραγµατοποιεται εδ το Φεστιβλ Μουσικς και Χορο της Κωνσταντινοπολης.

 

Ο Ιππδρομος
Ο Ιππδροµος βρσκεται στην καρδι της βυζαντινς Κωνσταντινοπολης, δπλα στην Αγι Σοφι, το Μπλε Τζαµ και το Παλτι του Τοπκαπ. Ββαια, σµερα, δεν θυµζει σε τποτα ρωµακ ιππδροµο, καθς χει διαµορφωθε σε επιµκη πλατεα (λγεται Πλατεα Σουλταναχµτ Πλατεα των Αλγων). Κατασκευστηκε απ τον Σεπτµιο Σεβρο το 203 µ.Χ., ταν κατλαβε την πλη του Βυζαντου και σε µια προσπθει του να εξευµενσει τους κατοκους της, αλλ την οριστικ του µορφ την απκτησε το 330 µ.Χ. απ τον Μγα Κωνσταντνο. Εχε 400 µτρα µκος και 120 µτρα πλτος και µποροσε να φιλοξενσει περισστερα απ 30.000 τοµα (αν και λγεται τι η χωρητικτητ του γγιζε τα 100.000).

Οι ρωµαοι και οι βυζαντινο οργνωναν εδ αρµατοδροµες, ιπποδροµες, µονοµαχες και λλες αθλητικος αγνες, εν οι οθωµανο, πρα απ αθλητικς δραστηριτητες, χρησιµοποιοσαν τον ιππδροµο ως κντρο λακν διασκεδσεων και λακν αγορν. Ββαια, δεν πρπει να ξεχνµε τι επ Ιουστινιανο, ο χρος και η περιοχ αµαυρθηκε απ το αιµατηρτερο γεγονς στην ιστορα του: τον εγκλωβισµ και τη σφαγ χιλιδων ατµων (περπου 30.000) κατ τη Στση του Νκα.

Ο κεντρικς δρµος, η σπνα, ταν διακοσµηµνος µε οβελσκους και κονες, εν εντυπωσιακ ταν τα τσσερα χλκινα λογα που βρσκονταν στο χρο, που σµερα υπρχει το περπτερο για τουριστικς πληροφορες –τα λογα αυτ εκλπησαν απ τους σταυροφρους που κυρευσαν την Πλη το 1204 και τα µετφεραν στον γιο Μρκο της Βενετας.

Σµερα, ωστσο, ο επισκπτης µπορε να θαυµσει τον Αιγυπτιακ Οβελσκο που φερε ο Κωνσταντνος απ το Λοξορ, τη Στλη των φεων που µεταφρθηκε απ τους Δελφος και χρονολογεται απ το 479 π.Χ., τη Στλη του Κωνσταντνου του Πορφυρογννητου ( Χλκινη Στλη) και την Κρνη του Γουλιλµου, που κατασκευστηκε το 1898, ταν ο κζερ της Γερµανας επισκφτηκε την Κωνσταντινοπολη.

 

Στα νερ του Βοσπρου
ταν αναφρεται κποιος στην Κωνσταντινοπολη, το µυαλ του πει στο Βσπορο. Κι χι δικα. Δεν εναι που το θαλσσιο αυτ κανλι εναι ρρηκτα δεµνο µε την ιστορα της πλης, αλλ και γιατ οι οµορφις που ξεδιπλνει στον επισκπτη, ετε απ τη θλασσα ετε απ τη στερι, εναι απαρµιλλες και µοναδικς.

Με µκος που φτνει τα 33 χιλιµετρα και πλτος που κυµανεται µεταξ 700 µτρων και 3,5 χιλιοµτρων, ο Βσπορος συνδει τη Θλασσα του Μαρµαρ µε την Μαρη Θλασσα και χωρζει την Ευρπη απ την Ασα. Ιδιατερα δηµοφιλς, διαπλεται καθηµεριν απ εκατοντδες πλεοµενα µε χιλιδες τουρστες, οι οποοι µπορον ν’ απολασουν στη διαδροµ τους πολυτελ παλτια, ιστορικ κστρα, ξλινες βλες (γνωστ ως γιαλι-απ το γιαλς), ονοµαστ τεµνη και γραφικ
ψαροχρια. Στο διπλου του ο επισκπτης µπορε να θαυµσει επσης και τις δο κρεµαστς γφυρες που εννουν την ευρωπακ µε την ασιατικ πλευρ: Η πρτη, εννει τις συνοικες Ορτκιο και Μπελρµπεη, φρει το νοµα του Ατατορκ και τα εγκανι της γιναν στις 29 Οκτωβρου 1973, συµππτοντας µε τις γιορταστικς εκδηλσεις για τα 50 χρνια απ την ανακρυξη του νου τουρκικο κρτους. χει µκος 1560 µτρα (εναι η 6η µεγαλτερη στον κσµο) και βρσκεται 64 µτρα πνω απ τη θλασσα. Η δετερη κρεµαστ γφυρα, βρσκεται πιο ψηλ, προς την Μαρη Θλασσα και φρει το νοµα του σουλτνου Μωµεθ του Πορθητ, κατασκευστηκε µσα σε τρα χρνια (29 Μαου 1985-29 Μαου 1988) κι εξυπηρετε κυρως βαρι οχµατα διεθνν µεταφορν. Το µκος της φτνει τα 1510 µτρα και υψνεται κι αυτ 64 µτρα απ την επιφνεια της θλασσας.

 

Πριγκηπνησσα - Τα μαργαριτρια του Μαρμαρ
Εννι μικρ νησκια, σκορπισμνα σαν μαργαριτρια στη θλασσα του Μαρμαρ... Πρτη, Αντιγνη, Χλκη, Πργκηπος, Αντιρβυθος, Νανδρος, Οξει, Πττα, Πλτη. Κποτε ταν τποι εξορας, σμερα τουριστικ θρετρα. Κποτε σφυζαν απ ζω, σμερα οι νεπλουτοι Τορκοι χουν εκε τις παραθεριστικς τους κατοικες. Κποτε το ρωμαικο στοιχεο κυριαρχοσε, σμερα ελχιστοι λληνες χουν απομενει.

Κιβωτς της Ορθοδοξας, τπος µε αναγνωρισµνα απ τους σουλτνους προνµια και καταφγιο κατατρεγµνων και επαναστατν, πραν το (ελληνικ) νοµ τους απ τη συνθεια των βυζαντινν αυτοκρατρων να εξορζουν εκε σους πργκηπες πριγκπισσες νιωθαν τι αποτελον απειλ για την ηγεµονα τους -µλιστα λγεται τι, για να γνει σκληρτερη η τιµωρα τους, τους περισστερους τους τφλωναν, για να µη µπορον ν’ απολαµβνουν στη διρκεια της εξορας τους, την απαρµιλλη οµορφι των νησιν. Για τους Ρωµιος της Πλης ταν και εναι απλ Τα Νησι. Για τους Τορκους, Τα Κκκινα Νησι Κοκκινονσια (απ το χρµα που χουν οι ακτς και τα βρχια τους εξαιτας του χαλκο), Τα Παπαδονσια (απ τα πολλ µοναστρια και τις εκκλησες), αλλ και Τα Νησι του Διαβλου (Δαιµνησα Δαιµονονσια).

Απ τα εννι νησι, µνο τα τσσερα κατοικονται ανκαθεν: Η Πρτη, η Αντιγνη, η Χλκη και η Πργκηπος. Το πµπτο, η Αντιρβυθος, ακατοκητο ως τη δεκαετα του 1950, πρασε σε χρια ιδιτη, ο οποος στη συνχεια ρυµοτµησε µια µικρ κταση και την πολησε σε ευκατστατους αστος της Πλης για ν’ ανεγερουν εκε πολυτελες επαλεις και βλες, πως και η Πττα Κουτλα, που επσης εναι ιδικτητη. Απ τα υπλοιπα τσσερα νησι, η Πλτη φιλοξενε ναυτικ βση απ το 1945 (µλιστα εκε δικστηκε και καταδικστηκε σε απαγχονισµ ο πρην πρωθυπουργς Μεντερς), εν η Οξει και η Νανδρος εναι µικρ, γονα και χωρς κατοκους.
Τα τσσερα κατοικσιµα νησι των Πριγκηπονσων φιλοξενοσαν µνο λληνες στη διρκεια της τουρκοκρατας και µε σουλτανικ διατγµατα απαγορεονταν να µετοικσει εκε Οθωµανς. Οι ορθδοξοι κτοικο τους ασκοσαν ελεθερα τα θρησκευτικ τους καθκοντα (υπρχαν παντο µοναστρια, εκκλησες και ασκηταρι), εν ταν απαλλαγµνοι απ τον κεφαλικ φρο και το παιδοµζωµα. Σµφωνα µε ιστορικς µαρτυρες, ο πρτος µιναρς υψθηκε στη Χλκη το 1773 κι αυτς στον περβολο ενς στρατνα εκπαδευσης αξιωµατικν για να εξυπηρετσει τις θρησκευτικς ανγκες των δοκµων και των εκπαιδευτν τους, εν στην Πργκηπο το πρτο τζαµ κανε την εµφνισ του το 1895. σο για την Αντιγνη και την Πρτη, µλις τα τελευταα χρνια (και κυρως τα γεγοντα του 74), κατοικθηκαν απ Τορκους. Σµερα, οι ρωµαικες οικογνειες που ζουν στα Πριγκηπννησα εναι ελχιστες, αλλ συµβινουν χωρς προβλµατα µε τους υπλοιπους κατοκους.

Τα Πριγκηπννησα αποτελον στις µρες µας τουριστικ σηµεο αναφορς –ιδιατερα για τους λληνες. Απχουν απ την Κωνσταντινοπολη γρω στα 12 ναυτικ µλια, απαιτεται περπου µια ρα µε το καρβι και αξζει να τα επισκεφτε κποιος. Τα καρβια ξεκινον απ την αποβθρα Sirkeci 5, την Kabatas και αποπλοντας δνεται η δυναττητα στον ταξιδιτη ν’ αντικρσει µσα απ τα νερ του Βοσπρου την εκθαµβωτικ Αγι-Σοφι, το εντυπωσιακ Τοπ Καπ (γνωστ και απ την οµτιτλη ταινα του Ντασν µε την πρωταγωνστρια τη Μελνα Μερκορη), το εκπληκτικ Μπλε Τζαµ, τον µοναχικ στην εσοδο του κλπου Πργο του Λανδρου (εδ γυρστηκαν σκηνς για ταινα του Τζιµς Μποντ), τον πολυφωτογραφηµνο σιδηροδροµικ σταθµ του Χαντρ Πασ και τον στρατνα Σεµιλι µε τους τσσερις πργους του…

  • Το πρτο νησ που προσεγγζει το καρβι, εναι η Πρτη. Οι Τορκοι το ονοµζουν Kinali Ada, δηλαδ το νησ µε το κκκινο χµα. Πλησιζοντας, σε σοκρουν οι αρκετς κεραες κινητς τηλεφωνας που χουν φυτρσει στην κορυφ του µοναδικο λφου, αλλ µλις το καρβι δσει στο λιµνι αντικρζεις να τπο µορφο και απλ και αντιλαµβνεσαι γιατ αρκετο κτοικοι της Πλης την επιλγουν για τον παραθερισµ τους, ακµα και για µνιµη κατοικα (απ την Κωνσταντινοπολη απχει µλις 45 λεπτ µε το καρβι της γραµµς και 20 λεπτ µε ταχπλοο). Στην κορυφ του λφου, εναι χτισµνο το µοναστρι της Μεταµορφσεως του Σωτρος, εν στον οικισµ φιλοξενεται ο ιερς νας των Εισοδων της Θεοτκου.
  • Μετ την Πρτη, το καρβι της γραµµς «πινει» στο λιµνι της Αντιγνης. Εναι το µικρτερο απ τα κατοικσιµα νησι, αλλ απ πολλος θεωρεται το ωραιτερο, γι’ αυτ και συγκεντρνει τους περισστερους επισκπτες. Το νοµ της το οφελει στον Δηµτριο τον Πολιορκητ, ο οποος δωσε στο νησ το νοµα του πατρα του, Αντγονου του Μονφθαλµου. Οι Τορκοι την ονοµζουν σµερα Burgaz Ada, δηλαδ, Το νησ του Κστρου, εξαιτας των ερειπων της µονς Θεοκορυφτου, Μεταµορφσεως του Χριστο, απλς του Χριστο, που µοιζει µε κστρο. Στο νησ σζεται σµερα και η µον του Αγου Γεωργου Καρπη, εν πσω απ την προκυµαα ο επισκπτης θα συναντσει τον ιερ να του Αγου Ιωννη του Προδρµου, που χτστηκε το 1899, αλλ και την κρπτη, που ο αυτοκρτορας Μιχαλ Β’ Τραυλς φυλκισε το 821 τον γιο Μεθδιο τον Οµολογητ.
  • Σε απσταση αναπνος, βρσκεται η γνωστ σε λους Χλκη. Με τη Θεολογικ Σχολ να αποτελε πνευµατικ κντρο της Ορθοδοξας, η Χλκη θεωρεται απ τους Ορθδοξους καθαγιασµνος τπος, καθς εδ φιλοξενονται τα σκηνµατα δκα πατριαρχν, η Θεολογικ Σχολ, τρα µοναστρια και δο σκτες. Μετ την Πργκηπο εναι το δετερο µεγαλτερο νησ και στο παρελθν ζησε µρες ακµς κι ευηµερας, µε την παρουσα της Θεολογικς Σχολς, τη Σχολ των Ελλνων Εµπρων, την Κοινοτικ των Χαλκινν Ελληνικ Σχολ και τη Σχολ Ναυτικν Δοκµων που λειτουργε και σµερα. Το νοµ της το οφελει στα ορυχεα του χαλκο που υπρχαν εκε, αλλ σµερα οι Τορκοι την ονοµζουν Heybeli Αda, που σηµανει Ταγαρονσι (χαµπ στα τορκικα σηµανει δισκι, διτι οι δο λφοι της σχηµατζουν να εδος δισακου). Πριν το καρβι φτσει στο λιµνι, ο επισκπτης αντικρζει στην κορυφ του Λφου της Ελπδας, την επιβλητικ Θεολογικ Σχολ που δρυσε ο Πατριρχης Γερµανς ο Δ’ και λειτοργησε απ το 1844 ως το 1971. Στα 127 χρνια λειτουργας της αποφοτησαν 930 κληρικο, απ οποους οι 343 γιναν επσκοποι και οι 12 απ αυτος Οικουµενικο Πατριρχες, 2 πατριρχες Αλεξανδρεας, 2 πατριρχες Αντιοχεας, 4 αρχιεπσκοποι Αθηνν και 1 αρχιεπσκοπος Τιρνων, εν ως πρεσβτεροι και δικονοι υπηρτησαν στην Εκκλησα 318. Στην αυλ της Σχολς βρσκεται ο ιερς νας της Αγας Τριδας, που παλαιτερα ταν µοναστρι, γνωστ ως Μον των Δεσποτν, εν απναντι, στον δετερο λφο, που και η Σχολ Ναυτικν Δοκµων, δεσπζει η Μον της Καµαριτισσας (και Κουµαριτισσα για τους ντπιους, εξαιτας των πολλν κουµαριν που υπρχουν στην περιοχ) και δπλα η Μον του Αγου Γεωργου του Εγκρεµο Κρεµνο.
  • Το τταρτο κατοικσιµο και ταυτχρονα µεγαλτερο και πυκνοκατοικηµνο νησ του συµπλγµατος των Πριγκηπονσων, εναι η Πργκηπος, Μεγλο Νησ (Buyuk Ada) για τους Τορκους. Εδ ζοσαν κποτε περισστεροι απ 15.000 ψυχς, αλλ σµερα δεν υπερβανουν τις 7.500. σο για τους λληνες, εναι πλον ελχιστοι. Το καλοκαρι, ββαια, οι κτοικοι της Κωνσταντινοπολης βουλιζουν το νησ, καθς το προτιµον για τις διακοπς τους. Στους λφους του νησιο δεσπζουν τα µοναστρια του Χριστο και του Αγου Γεωργου του Κουδουν, εν στην Πργκηπο χει την δρα της σµερα και η Μητρπολη Πριγκηπονσων. Στον οικισµ υπρχουν και δο εκκλησες, της Κοιµσεως της Θεοτκου (πσω απ την αποβθρα) και του Αγου Δηµητρου (στην περιοχ Πλτανος), που εναι και ο µητροπολιτικς νας των Πριγκηπονσων.

Τσο στην Πργκηπο, σο και στ’ λλα τρα κατοικσιµα νησι, δεν κυκλοφορον αυτοκνητα και δκυκλα (εκτς απ πυροσβεστικ οχµατα και ασθενοφρα) και οι µετακινσεις των κατοκων και των επισκεπτν γνονται µνο µε ιππλατα αµαξκια (τα γνωστ πατνια) και ποδλατα.

Το σµπλεγµα των Πριγκηπονσων, συµπληρνουν τα λλα πντε βραχνησα:

  • Η Αντιρβυθρος (Sedef Αda), απναντι απ την Πργκηπο, που κατοικεται, κυρως, τα καλοκαρια απ τους λγους ιδιοκττες που διαθτουν πολυτελες επαλεις και βλες. Η αρχαα της ονοµασα εναι Τερβινθος κι εδ βρσκονται τα ερεπια της µονς του Αγου Ιγνατου.
  • Η Πττα Κουτλα (Kasik Αda), απναντι απ τη Χλκη, που επσης εναι ιδικτητο νησ.
  • Η Πλτη (Yassi Αda), απναντι απ την Πρτη, που ο γιος Ιγντιος δρυσε µον και εκκλησα αφιερωµνη στους Αγους Σαρντα και το 1857 πρασε στα χρια του γγλου πρεσβευτ Henry Bulwer (χτισε εδ µια ωραα κατοικα-παλτι, που αργτερα πολησε στον χεδφη της Αιγπτου), για να χρησιµοποιηθε απ το 1945 ως το 1993 ως ναυτικ βση.
  • Η Οξει (Sivri Αda, Tο Μυτερ Νησ), επσης απναντι απ την Πρτη, που στα βυζαντιν χρνια υπρξε τπος εξορας, εν το 1961 εδ δικστηκε, φυλακστηκε και τελικ απαγχονστηκε ο πρην πρωθυπουργς Αντινν Μεντερς. Ακµα, το 1911 µεταφρθηκαν στο νησ χιλιδες αδσποτα σκυλι της Κωνσταντινοπολης, αλλ ταν ο σεισµς χτπησε την Κωνσταντινοπολη, οι Τορκοι τον θερησαν οργ θεο κι τσι συνλλεξαν και πλι τα αδσποτα και τ’ φησαν ελυθερα στους δρµους της Πλης.
  • Η Νανδρος (Tavan Ada), το πλον αποµακρυσµνο και µικρ νησκι, που ο γιος Ιγντιος πριν γνει πατριρχης χτισε µια µον και σζονται µνο ερεπι της.
  • Τλος, ανοιχτ στη θλασσα του Μαρµαρ (αν και δεν ανκει στο σµπλεγµα των Πριγκηπονσων), βρσκεται και το µικρ νησ Καλλιµνος (Ιµραλ). Εδ, απ το 1999, εκτει την ποιν της ισβιας κθειρξης, ο δισηµος γκλειστς του, ο λλοτε αρχηγς των Κορδων, Αµπτουλχ Οτσαλν…
     

Το Ορφανοτροφεο της Πριγκπου-Το μεγαλτερο ξλινο κτριο της Ευρπης
Θεωρεται το µεγαλτερο ξλινο κτριο στην Ευρπη και απ τα µεγαλτερα στον κσµο… Κποτε ταν επιβλητικ και µεγαλοπρεπς, σµερα, µως, βρσκεται στα πρθυρα της κατρρευσης... Για 62 ολκληρα χρνια στγαζε ορφαν που βρισκαν θαλπωρ και σες ευκαιρες στην εκπαδευση, ωστσο τα τελευταα 44 χρνια στεγζει τρωκτικ, πουλι και αρκετς αναµνσεις…

ταν στα 1895 ταν η γαλλικ εταιρα Μορς ντε Μποζρ κατασκεασε στο Λφο του Χριστο, να µεγαλοπρεπς ξλινο κτριο πντε ορφων, κστους 50.000 χρυσν λιρν, µε την προοπτικ να λειτουργσει ως ξενοδοχεο και καζνο.
Χτισµνο σε οικπεδο 26 στρεµµτων, µε 206 πολυτελ δωµτια, σαλνια, τραπεζαρες, αθουσες χορο και διαλξεων, περµενε να φιλοξενσει τους ττε αριστοκρτες της Ευρπης και να τους προσφρει ονειρεµνες διακοπς, διασκδαση και γαλλικς σπεσιαλιτ. Ωστσο, το ξενοδοχεο αυτ, το «Πργκηπος Παλλς», µελλε να µη λειτουργσει ποτ. Ο σουλτνος Αβδολ Χαµτ ο Β’, θεωρντας τι τα τυχερ παιχνδια κθε λλο παρ συνδουν µε τα οθωµανικ θη, δεν δωσε δεια λειτουργας του. τσι, απ το 1897 που τελεωσε η κατασκευ του, µχρι το 1902, το ξενοδοχεο µεινε κλειστ και η γαλλικ εταιρα αποφσισε να το πουλσει. Το αγρασε η Ελνη Ζαρφη για λογαριασµ του Πατριαρχεου Κωνσταντινουπλεως, ναντι 3.700 χρυσν λιρν και µλις η αγορ επικυρθηκε µε µουσουλµανικ φιρµνι, λειτοργησε αµσως ως ορφανοτροφεο. Τα εγκανια γιναν απ τον ατριρχη Ιωακεµ Γ’, η δε δωρτρια ονοµστηκε τιµητικ «Μτηρ των ορφανν». Το 1929 η αγορ θα κατοχυρωθε και µε ττλο της τουρκικς –πλον- δηµοκρατας και θα καταχωρηθε στο τουρκικ κτηµατολγιο.

Ως το 1964 και για 62 ολκληρα χρνια, το Ορφανοτροφεο της Πριγκπου θα φιλοξενσει 5.744 ορφαν (αγρια και κορτσια, Ελληνπουλα, Τουρκπουλα και λλων εθνικοττων), παρχοντς τα, ταυτχρονα, πρωτοβθµια εκπαδευση και
δνοντς τα, στη συνχεια, την ευκαιρα να σπουδσουν. Τη χρονι εκενη (µε τελευταα διευθντρια τη Μαρκα Χτσου), η τουρκικ κυβρνηση διακπτει την λειτουργα του ορφανοτροφεου µε την πρφαση τι το κτριο, καθς εναι ξλινο
και µσα σε κατφυτη περιοχ, κινδυνεει απ πυρκαγι κι τσι τα ορφαν, ως το 1977, φιλοξενονται στη µον του Αγου Νικολου και παρακολουθον µαθµατα στην Αστικ Σχολ Πριγκπου. Το κτριο του ορφανοτροφεου σταδιακ εγκαταλεπεται και το 1999 η Γενικ Διεθυνση Βακουφων της Τουρκας το ανακηρσσει δηµευµνο βακοφι-ευαγς δρυµα, εν, παρλληλα, προσφεγει στα δικαστρια ζητντας να αφαιρεθε η ιδιοκτησα απ το Οικουµενικ Πατριαρχεο. ξι χρνια µετ, τα τουρκικ δικαστρια ακυρνουν τους ττλους ιδιοκτησας του Πατριαρχεου µε το αιτιολογικ τι στερεται νοµικς προσωπικτητας κι ως εκ τοτου δεν δναται να χει ττλους ιδιοκτησας. Το Πατριαρχεο µε τη σειρ του προσφεγει αµσως στο Ευρωπακ Δικαστριο Ανθρωπνων Δικαιωµτων και η
προσφυγ του γνεται δεκτ. Παρ’ λα αυτ, οι τουρκικς υπηρεσες µετεγγρφουν το κτριο στο Τουρκικ δρυµα Βακουφων. Το Πατριαρχεο προσφεγει και πλι στο Ευρωπακ Δικαστριο, που µε οµφωνη απφασ του τον Ιολιο του 2008 (7 στις 7 ψφους), καταδικζει την Τουρκα για παραβαση του δικαιµατος ιδιοκτησας, εν επιφυλχτηκε να καθορσει µε νετερη απφασ του, τον τρπο µε τον οποο το Πατριαρχεο θα αποκατασταθε στα δικαιµατ του.

Η απφαση του Ευρωπακο Δικαστηρου θεωρεται σηµαντικ διτι τσι, αναγνωρζεται ανεπιφλακτα τι το Οικουµενικ Πατριαρχεο, χι απλς µπορε να χει ιδιοκτησα -κινητ και ακνητη- στην Τουρκα, αλλ και τι τα δικαιµατ του προστατεονται απ το διεθνς δκαιο. Παρλληλα, το Ευρωπακ Δικαστριο επαναλαµβνει µε ιδιατερη µφαση τις επιφυλξεις του για τον περφηµο βακουφικ νµο της Τουρκας του 1935, τον οποο, τα τελευταα χρνια, η τουρκικ κυβρνηση επικαλεται συστηµατικ για την καταπτηση ελληνικν και λλων µειονοτικν ακιντων στην Τουρκα.

 

Η Θεολογικ Σχολ της Χλκης
Η Θεολογικ Σχολ της Χκης, εναι η πρτη εντυπωσιακ εικνα που αντικρζει ο επισκπτης  προσεγγζοντας με το καρβι τη Χλκη. Χτισμνη στην κορυφ του Λφου της Ελπδας, ξεπροβλλει μσα απ τα ψηλ δνδρα και την πυκν βλστηση που την περιστοιχζουν, εν το επιβλητικ-αρχονικ κτρι της αγκαλιζει στοργικ τη Μον της Αγας Τριδας, που χτστηκε απ τον πατριρχη Φτιο τον Α, σχεδν χλια χρνια πριν την δρυση της Σχολς. Η δρυση της Σχολς, εναι ρρηκτα συνδεδεµνη µε την παρουσα της µονς.

Σµφωνα µε τα ιστορικ στοιχεα, η δρυση της Θεολογικς Σχολς αποδδεται στον πατριρχη Γερµαν Δ’ (που µεινε στο θρνο µεταξ των ετν 1842-1845 και 1852- 1853), ταν το 1842 επισκφτηκε τη Χλκη, εδε ερειπωµνη τη µον, ζτησε την δεια απ τις τουρκικς αρχς να την ανοικοδοµσει κι ταν, τελικ, την 1η Οκτωβρου 1844 εγκαινιστηκε, κρυξε, παρλληλα, και την ναρξη λειτουργας της Θεολογικς Σχολς, µσα στις εγκαταστσεις της µονς. Τα κτρια ταν λα ξλινα και περιλµβαναν χρους για τη στγαση των καθηγητν και των σπουδαστν, αθουσες διδασκαλας, νοσοκοµεο, διευθυντριο και πατριαρχικ διαµρισµα, εν ακριβς δπλα, σε λιθκτιστο οκηµα, στεγαζταν η βιβλιοθκη της Σχολς. Ωστσο, ο σεισµς της 28ης Ιουνου του 1894, γκρµισε τα πντα, µε µοναδικ διασωθν κτριο το να της µονς.

Χρη στην προσφορ του µεγλου ευεργτη Παλου Σκυλτση Στεφνοβικ, η µον και η Σχολ ανακατασκευστηκαν πνω σε σχδια του αρχιτκτονα Περικλ Φωτιδη και απκτησαν τη µορφ που χουν και σµερα (µετ και απ µια σηµαντικ ανακανιση που γινε στη δεκαετα του 1950). Ο Φωτιδης σχεδασε τις εγκαταστσεις της Σχολς σε σχµα Π (υπγειο, ισγειο και δο ορφους), περικλεοντας µσα σ’ αυτ το να της Αγας Τριδας, αλλ και τους τφους –πσω απ το ιερ βµα του- πατριαρχν, µητροπολιτν και καθηγητν της σχολς. Οι θεολογικς εγκαταστσεις περιλαµβνουν κοιτνες, αναρρωτριο, γραφεα και τη σχολικ βιβλιοθκη, η οποα κατχει σηµαντικ ιστορικ συλλογ βιβλων, περιοδικν, και χειρογρφων.

Η παρουσα της Θεολογικς Σχολς Χλκης απ το 1844 µχρι το 1971 (ταν και διακπηκε η λειτουργα της απ το τουρκικ κρτος εξαιτας ενς νµου που απαγρευε τη λειτουργα ιδιωτικν πανεπιστηµων!), κλυπτε σηµαντικς εκπαιδευτικς ανγκες της Εκκλησας της Κωνσταντινοπολης και της Ορθοδοξας γενικτερα, η ντονη παρουσα της δε, χωρζεται σε πντε περιδους:

  • Απ το 1844 ως το 1919, ταν η Σχολ εχε πντε επτ τξεις (τσσερις γυµνασικς και τρεις θεολογικς).
  • Απ το 1919 ως το 1923 ταν καταργθηκε το γυµνασιακ τµµα και η Σχολ λειτοργησε ως Ακαδηµα µε πντε τξεις.
  • Απ το 1923 ως το 1951, ταν επανλθε στο παλι επτατξιο σχµα της
  • Απ το 1951 ως το 1971, ταν η Σχολ λειτοργησε µε επτ τξεις, αλλ αυτ τη φορ µε τρεις γυµνασιακς και τσσερις θεολογικς.
  • Απ το 1971 µχρι σµερα που η Σχολ –παρ τις υποσχσεις των τουρκικν αρχν- δεν λειτουργε και αποτελε απλς προσκηνυµατικ χρο φιλοξενε διεθν οικολογικ συνδρια και συµπσια.

Ως δρυµα του Οικουµενικο Πατριαρχεου Κωνσταντινουπλεως, η Θεολογικ Σχολ της Χλκης βρσκεται κτω απ την πνευµατικ καθοδγηση του εκστοτε πατριρχη και αρχιερων της Ιερς Συνδου, που απαρτζουν την «Εφορεα της Ιερς Θεολογικς Σχολς της Χλκης», εν τη διεθυνσ της, σο λειτουργοσε, εχε ο «σχολρχης» (αρχιµανδρτης, επσκοπος, µητροπολτης). Οι σπουδαστς ταν εσκλειστοι, φοροσαν οµοιµορφο κοντ µαρο ρσο, εχαν περιορισµνες εξδους και αν πρεπε να διανυκτερεσουν για σοβαρ λγο εκτς της σχολς, πρεπε να χουν ειδικ δεια. Η φοτηση ταν δωρεν, αλλ σε περπτωση που οι σπουδαστς, µετ την ολοκλρωση των σπουδν τους, δεν χειροτονονταν, φειλαν να καταθσουν χρηµατικ αποζηµωση (το ποσοστ των χειροτονηθντων φτανε στο 80%. Πολλο ορθδοξοι θεολγοι, ιερες, επσκοποι και πατριρχες φοτησαν στη Χλκη, συµπεριλαµβανοµνου και του σηµερινο Πατριρχη Βαρθολοµαου.

Μχρι το 1971, η Σχολ υπαγταν απ’ ευθεας στο Υπουργεο Εθνικς Παιδεας της Τουρκας και το καθεστς της διπονταν απ τον «Κανονισµ λειτουργας της Θεολογικς Σχολς Χλκης». Αυτς εγκρθηκε στις 25 Σεπτεµβρου 1951 µε απφαση του Ανωττου Εκπαιδευτικο Συµβουλου του Υπουργεου Εθνικς Παιδεας της Τουρκας, ενεκρθη και επεκυρθη απ την Ιερ Σνοδο στις 5 Οκτωβρου 1951 και ετθη σε εφαρµογ στις 3 Οκτωβρου 1953.

Κατοι η Σχολ παρεχε λυκειακ και επαγγελµατικ εκπαδευση, οι τουρκικς αρχς δικοψαν τη λειτουργα της το 1971, µε πρσχηµα την απαγρευση της ιδιωτικς αντατης εκπαδευσης. Αλλ ο διος ο εγκεκριµνος απ τις αρχς Κανονισµς Λειτουργας της, τη χαρακτηρζει επαγγελµατικ σχολ, η οποα παρχει εκπαδευση τουλχιστον ενς τους µετ το λκειο. Το ζτηµα της επαναλειτουργας της Σχολς επαναλαµβνεται λο και πιο ντονα τα τελευταα χρνια και το Πατριαρχεο Κωνσταντινουπλεως ελπζει τι οι υποσχσεις του τουρκικο κρτους που χουν δοθε κατ καιρος, θα τηρηθον.

Η βιβλιοθκη της Θεολογικς Σχολς
Η βιβλιοθκη της Σχολς (που θεωρεται ως δετερη Πατριαρχικ Βιβλιοθκη, µετ απ εκενη του Φαναρου), εναι απ τις πλον πλοσιες στον κσµο σε παλαιτυπα και σπνια βιβλα. Πολλ ανκουν στη βυζαντιν περοδο και την εποχ του Θεοδρου Στουδτη, του πατριρχη Φωτου και της Αικατερνης της Κοµνηνς.

Κριος οργανωτς και θεµελιωτς της βιβλιοθκης -πολ πριν υπρξει ακµη η Σχολ- θεωρεται ο πατριρχης Μητροφνης ο Γ’ (1565-1572 και 1579-1580), ο οποος, µλιστα, δρισε και 300 σπνια χειργραφα, πολλ απ τα οποα σζονται σµερα στην Αθουσα Χειρογρφων της Πατριαρχικς Βιβλιοθκης. Εικζεται τι η βιβλιοθκη, πριν τη λειτουργα τς Σχολς, ταν η βιβλιοθκη της Μονς της Αγας Τριδας, που στεγαζταν σε ιδιατερο χρο του Πατριαρχεου. Μετ την δρυση της Σχολς, ο πατριρχης Γερµανς ο Δ’, στη διρκεια της δετερης πατριαρχεας του (1852-1853), κατασκεασε µε προσωπικς του δαπνες διροφο λιθκτιστο κτριο στο χρο, που και µεταφρθηκε το πλοσιο υλικ της.

Δυστυχς, το κτριο αυτ καταστρφηκε το 1894 απ τον µεγλο σεισµ κι τσι τα βιβλα τοποθετθηκαν στο νεοκατασκευαστν κτριο, µχρι το 1927, στη µεγλη αθουσα της νοτιοδυτικς πλευρς του πνω ορφου. Απ το 1927 µχρι σµερα, η βιβλιοθκη φιλοξενεται στο υπγειο της βρειας πλευρς της Σχολς. Εκτς της βιβλιοθκης αυτς, απ το 1923 λειτουργε και Μαθητικ Βιβλιοθκη.

 

Οικουμενικ Πατριαρχεο
Ιστορα που αγγζει τα 2000 χρνια –σα σχεδν και η Χριστιανοσνη- κρβει πσω του το Οικουµενικ Πατριαρχεο Κωνσταντινουπλεως. Συνδεδεµνο ρρηκτα µε την δρυση, την ανπτυξη, την οικουµενικ πολιτικ και την πνευµατικ ακτινοβολα της Κωνσταντινοπολης, το Οικουµενικ Πατριαρχεο απλνει τις ρζες του στα πρτα χριστιανικ χρνια και στην σηµη –ττε- πλη του Βυζαντου. Εναι η πλη, που σµφωνα µε ιστορικς πηγς και την παρδοση της Εκκλησας, φτνει εδ ο Απστολος Ανδρας για να κηρξει το λγο του Χριστο, αλλ και να ιδρσει την «επισκοπ του Βυζαντου», τοποθετντας ως πρτο επσκοπο τον Απστολο Στχυ, που θτευσε απ το 38 ως το 54 µ. Χ.

Τον Απστολο Στχυ, θ’ ακολουθσουν λλοι 24 επσκοποι, µε τελευταο τον γιο Μητροφνη, µε τον οποο κλενει η σηµος περοδος της βυζαντινς πλης και της επισκοπς της και ανογει µια να σελδα στην ιστορα της, µε την καθιρωσ της, το 331 µ.Χ. απ τον Μγα Κωνσταντνο, ως πρωτεουσας της Ανατολικς Ρωµακς Αυτοκρατορας, µε το επσηµο νοµα «Νας Ρµη» (αν και µεινε γνωστ ως Κωνσταντινοπολη).

τσι, λοιπν, το Οικουµενικ Πατριαρχεο, Μεγλη του Χριστο Εκκλησα, εναι να απ τα αρχαιτερα κντρα της χριστιανικς εκκλησας και σµερα υφσταται ως η πρτη στην τξη µεταξ των Ορθοδξων Εκκλησιν.

 

Συνντευξη του Πτρου Μρκαρη
Ο Πτρος Μρκαρης γεννθηκε στην Κωνσταντινοπολη την 1η Ιανουαρου 1937, αλλ ζει στην Αθνα απ το 1964. Εµφανστηκε το 1965 µε το θεατρικ ργο «Η ιστορα του Αλ Ρτζο». Ασχολθηκε µε τη συγγραφ θεατρικν ργων, κινηµατογραφικν σεναρων και τηλεοπτικν σειρν, καθς και µε µεταφρσεις λογοτεχνικν και θεατρικν ργων.  Τα µυθιστορµατ του κυκλοφορον µεταφρασµνα µε µεγλη επιτυχα στη Γερµανα, τη Γαλλα, την Ιταλα, την Ισπανα, την Αγγλα, την Τουρκα, τις Ηνωµνες Πολιτεες και λλες χρες. Διετλεσε επσης πρεδρος Εθνικο Κντρου Βιβλου (ΕΚΕΒΙ).

• Γεννηθκατε και µεγαλσατε στην Κωνσταντινοπολη, αλλ την αποχωριστκατε για να εγκατασταθετε στην Ελλδα. Μετ απ τσα χρνια, νοιθετε τι εστε νθρωπος χωρς πατρδα, , τελικ, πατρδα εναι ο τπος που που µποροµε να ζσουµε, να ονειρευτοµε, να δηµιουργσουµε…
Δεν χρειαζµαστε απαρατητα µια πατρδα για να δηµιουργσουµε. Πολλο συγγραφες ζουν και γρφουν σε διαφορετικς πλεις και χρες. Απ εκε και πρα υπρχουν διφορες ρσεις περ πατρδας: απ το ροµαντικ «home is where the heart is» των Αµερικανν, ως το κυνικ του Μπρεχτ: «Μπορ να πεινσω οπουδποτε». Διαλγετε και παρνετε.
• Η πληγ του ξεριζωµο, κλενει µε το πρασµα των χρνων, παραµνει διαρκς ανοιχτ και πονει, οπτε εναι µθος και η λακ ρση που λει τι «ο χρνος τα γιατρεει λα»;
Δεν νιωσα ποτ ξεριζωµνος, γιατ εγ δεν αναγκστηκα να φγω, φυγα οικειοθελς πριν τις απελσεις του 1964, επειδ θελα ναν διαφορετικ, πιο ανοιχτ τρπο ζως. Η Κωνσταντινοπολη, µως, εναι η πλη που γεννθηκα και µεγλωσα, εκε που χω τις παιδικς και νεανικς αναµνσεις µου. Την επισκπτοµαι συχν, επειδ την αγαπ πντα, αλλ δεν νιθω ξεριζωµνος.
• Μεγαλσατε δπλα σε Τορκους, ζετε µαζ µε λληνες. χουµε κοιν στοι- χεα, ως λαο προσεγγζουµε στην δια φιλοσοφα για τη ζω, µοιραζµαστε κοινος παρονοµαστς σε ζητµατα γειτονας;
Ζσαµε πολλος αινες µαζ µε τους Τορκους, για την ακρβεια απ το 1453 και µετ σχεδν αδιαλεπτως. Εναι φυσικ να τους επηρεσαµε και να µας επηρασαν και να χουµε πολλ κοιν στοιχεα, περισστερα απ’ σο συχν φανταζµαστε. Πολλ απ τα προβλµατα που µας ταλαιπωρον πηγζουν απ τις οµοιτητες του χαρακτρα µας.
• σασταν φηβος στα γεγοντα του ’55 και νεαρς κατ τις απελσεις του ’64. Πς βισατε αυτ τα γεγοντα;
Τα γεγοντα του ’55 και του ’64 µε σηµδεψαν, πως σηµδεψαν λους τους Κωνσταντινουπολτες. Η κοιν µορα των ανθρπων, µε τους οποους µεγλωσες, σε σηµαδεει που κι αν βρσκεσαι.
• Συνηθζεται να λγεται τι οι ηγεσες δεν συγχνωτζονται µε τους πολτες. Σε µεγλο βαθµ, µως, οι ηγεσες επηρεζουν και γαλουχον –για παρδειγµα, µσα απ την εκπαδευση- τους πολτες. Εσες, διαπιστνετε τροµακτικς διαφορς στη θερηση σηµαντικν ζητηµτων που µας χωρζουν µε τη γετονα χρα και τους κατοκους της;
Ασφαλς και να µεγλο µρος απ τα προβλµατα που µας χωρζουν εναι αποτλεσµα πολιτικν επιλογν και δραστηριοττων. Το κακ και µε τις δυο χρες εναι τι δεν πιστεουν αρκετ στον πολιτισµ τους.
Αν εχαµε προτξει εγκαρως την πολιτιστικ µας κληρονοµι, η οποα εναι εν µρει κοιν, ως αντδοτο στην πολιτικ, θα εχαµε σως ανακαλψει και πολλ λλα που µας εννουν.
• Τα αισθµατ σας απναντι στην Τουρκα ως χρα και απναντι στους Τορκους ως πολτες, εναι διαφορετικ;
Εναι, αλλ χι µνο σ’ εµνα. Το διο συµβανει και µε τους Τορκους στην δια την πατρδα τους. Αυτ η πραγµατικτητα δηµιουργεται πντα σε χρες, στις οποες το χσµα ανµεσα στην πολιτικ και στους πολτες εναι πολ µεγλο. Εµες στην Ελλδα αυτ το ξεπερσαµε µε τη Μεταπολτευση. Οι Τορκοι υποφρουν ακµα.
• Τι σας λεπει περισστερο απ την Πλη;
Η οµορφι της. Ο ερωτισµς της. Και οι αναµνσεις µου που τις φησα πσω και τρα τις ζωντανεω µνο ως επισκπτης.
• χετε κρατσει φιλες µε Τορκους απ ’κενα τα ταραγµνα χρνια;
χω κρατσει φιλες απ τα σχολικ µου χρνια στην Πλη. Οι φλοι µου µε προσκαλον ακµα κθε φορ που εναι να συναντηθον.
• Φιλες γνωριµες που να δηµιουργθηκαν στα χρνια που ακολοθησαν;
Πρα πολλς. χω πολλος φλους στην Πλη. Και κθε φορ που πηγανω µε ακολουθε µια κρηξη παραπνων απ’ αυτος που δεν πρλαβα να συναντσω, γιατ εναι αδνατο στο σντοµο διστηµα που συνθως µνω να τους συναντσω λους.
• ταν η κουβντα γυρζει σε ιστορες που πληγνουν και χωρζουν λληνες και Τορκους, συζηττε, διαφωνετε, αποφεγετε οποιαδποτε αναφορ;
Συζητω πντα και διαφων συχν, κυρως ταν διαπιστνω πσο ελλιπς εναι η γνση µας για την Τουρκα και τους Τορκους.
• Επισκπτεστε τακτικ την Κωνσταντινοπολη;
Ναι, συνθως δυο µε τρεις φορς το χρνο. ταν αργ να την επισκεφτ, η νοσταλγα µου µεγαλνει και πολλς φορς γνεται αφρητη.
• Τι σας ωθε κθε φορ να την επισκπτεστε;
Η αγπη µου για τη γενθλια πλη, αλλ και η αγπη µου για την δια την Πλη. Η Πλη συνδυζει για µνα ακµα και σµερα και τη Βασιλεουσα, και την πρωτεουσα της Οθωµανικς Αυτοκρατορας, αλλ και τα ζωνταν ακµα χνη ενς ντονου κοσµοπολιτισµο. Αυτ η συνντηση των πολιτισµν µε συναρπζει.
• Πς αισθνεστε σε αγαπηµνα µρη; Νοσταλγα, οργ, µσος σως, τρυφερτητα, , χετε σκληρνει και προσπαθετε να καταπνξετε τα συναισθµατ σας;
Νοσταλγα και τρυφερτητα ναι. Οργ και µσος χι. σο για τα συναισθµατ µου, δεν τα καταπνγω ποτ, προσπαθ µως να τα ελγξω. Ανκω στους ανθρπους που δεν σβνουν το παρελθν τους, αλλ οτε και εγκλωβζονται σ’ αυτ.
• Πρα απ χρους που συνδονται µε τις µνµες σας, ποιες περιοχς επισκπτεστε και εναι οι αγαπηµνες σας;
Επισκπτοµαι πντα τις συνοικες και τις περιοχς που ζησα και που αγπησα. Σµερα µως η Πλη χει και να πλθος συνοικιν που δηµιουργθηκαν απ την εσωτερικ µετανστευση. Μπορε να µε ξενζουν ο διαφορετικς τρπος ζως και η διαφορ αξιν των ανθρπων που ζουν σ’ αυτς τις καινοριες συνοικες, απ την λλη µως σβοµαι τον καθηµεριν αγνα τους για την επιβωση. Ξρω τι ο αγνας αυτς εναι πολ σκληρς και η επιτυχα του καθλου δεδοµνη, ακριβς πως εναι και ο αγνας των µεταναστν στην Ελλδα.

• Τα εκατοµµρια των εποκων, που συνωστζονται τα τελευταα χρνια, λγεται τι λλαξαν τη φυσιογνωµα της Πλης. µως το ιστορικ της κντρο, παραµνει το διο και συγκινε λο και περισστερους τουρστες. Εναι µια λλη πλη σµερα, η µεταµρφωσ της ρχεται κυρως απ τους εποκους, , εξακολουθε να επηρεζεται απ τους επισκπτες της και απ την πολυµορφα των κατοκων της;
φησα µια Πλη του ενµισι εκατοµµυρου και επισκπτοµαι σµερα µια Πλη των δεκαπντε εκατοµµυρων. Εναι φυσικ να χει αλλξει, αλλ το ιστορικ της κοµµτι δεν χει υποστε µεγλες αλλαγς. Απ την λλη, οι αλλαγς δεν εναι µνο αλλαγς της φτχειας, αλλ και µιας θραστατης, ναρχης δµησης των πλουσων.
• σοι επισκπτονται την Κωνσταντινοπολη, διαµορφνουν λανθασµνη γνµη για την Τουρκα;
Εξαρτται αν εναι ταξιδιτης τουρστας, υπρχει τερστια διαφορ ανµεσα τους. Ο ταξιδιτης επιχειρε ταυτχρονα και να εσωτερικ ταξδι που τον επηρεζει και του προσφρει µια λλη µατι. Ο τουρστας επισκπτεται και περιορζεται στο να φωτογραφζει, κυριολεκτικ και µεταφορικ.
• Εστε υπρ της ποψης που λει τι, εναι µονδροµος για την Τουρκα η Ευρπη, αν θλει να εκδηµοκρατισθε και να συµπορευτε µε τη Δση;
Δεν πιστεω τι ο εκδηµοκρατισµς µπορε να εναι αποτλεσµα ενς εξωτερικο καταναγκασµο. Η Τουρκα θα εκδηµοκρατζεται στο βαθµ που οι διοι οι πολτες της θα θλουν να την αλλξουν. Οδηγοµαστε τα τελευταα χρνια παγκοσµως σε µια λανθασµνη αντληψη τι η δηµοκρατα εναι εξαγγιµο προν. Αυτ εναι λθος. Ο εκδηµοκρατισµς για να επιβληθε και να κυριαρχσει, πρπει να εναι πρωτστως αποτλεσµα εσωτερικν διεργασιν και πισεων στην κθε χρα.

Πηγ: REPORTER (Περιοδικ κδοση της Εφημερδας ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ)

 

Δετε και το ρθρο για την κατβαση στο υπγειο δκτυο στον της Αγας Σοφας

!

 
^BACK TO TOP